Amandelen
De amandel is misschien wel de meest veelzijdige noot die er is. Blanke amandelen (gepeld) zijn fijn en zacht, bruine amandelen (met vlies) hebben net iets meer beet en smaak. Rijk aan vitamine E, vezels en plantaardig eiwit.
Voedingswaarde
Amandelen
| Energie | 575 kcal |
| Eiwitten | 21 g |
| Totaal vet | 49 g |
| waarvan verzadigd | 3.7 g |
| waarvan enkelvoudig onverzadigd | 31 g |
| waarvan meervoudig onverzadigd | 12 g |
| Cholesterol | 0 mg |
| Koolhydraten | 22 g |
| waarvan suikers | 4.4 g |
| Vezels | 12.5 g |
| Mineralen | |
| Calcium | 264 mg |
| IJzer | 3.72 mg |
| Magnesium | 268 mg |
| Fosfor | 484 mg |
| Kalium | 705 mg |
| Natrium | 1 mg |
| Selenium | 2.5 mcg |
| Vitamines | |
| Vitamine A | 1 IU |
| Vitamine B6 | 0.14 mg |
| Vitamine C | 0 mg |
| Vitamine E | 26.2 mg |
| Vitamine K | 0 mcg |
Bron: USDA SR21 (2008). Indicatieve gemiddelden per 100 g, werkelijke waarden variëren per oogst, herkomst en bereiding.
Amandelen in het kort
De veelzijdige klassieker en de noot met het hoogste vitamine E-gehalte van allemaal.
Rijk aan
- Met ~26 mg vitamine E per 100 g de rijkste natuurlijke bron onder de noten.
- Bevatten meer calcium dan welke andere noot ook, opvallend voor een plantaardig product.
- Blanke amandelen zijn gepeld; bruine houden hun vezelrijke vlies.
Alles over de amandelen
Van boom tot schap: hoe amandelen groeien, waar ze vandaan komen, hoe ze verwerkt worden en hoe je ze het best gebruikt en bewaart.
Hoe het groeit
De amandel groeit aan een kleine loofboom (Prunus dulcis) die familie is van de perzik, pruim en kers. Wat wij de “noot” noemen is botanisch gezien de pit van een steenvrucht: een groene, viltige vrucht die op een onrijpe perzik lijkt. Bij rijping droogt en splijt de vlezige bolster open, en komt de geribbelde steen met daarin de amandel tevoorschijn. De boom bloeit al heel vroeg in het voorjaar met wit-roze bloesem.
Herkomst & oogst
De bloei valt rond februari–maart, de oogst aan het eind van de zomer (augustus–oktober). De rijpe vruchten worden mechanisch van de boom geschud. Californië is met afstand de grootste producent (een groot deel van de wereldoogst); daarnaast telen Spanje, Australië en Iran veel amandelen.
Van plant tot schap
Na de oogst worden de amandelen gedroogd, waarna eerst de bolster en daarna de harde dop worden verwijderd. “Bruine” amandelen behouden hun bruine vlies; “blanke” (geblancheerde) amandelen worden kort in heet water gedompeld zodat het vlies eraf glijdt. Daarna kunnen ze worden gebrand. Let op: bittere amandelen bevatten amygdaline, dat blauwzuur kan vormen, alleen de zoete amandel is bedoeld om rauw te eten.
Geschiedenis
De amandel is een van de eerste door de mens gedomesticeerde boomgewassen, met een oorsprong in het Midden-Oosten en Centraal-Azië. Hij wordt al in de oudheid genoemd (onder meer in de Bijbel). Via handelaren verspreidde de teelt zich rond de Middellandse Zee; Spaanse missionarissen brachten de amandel naar Californië.
Variëteiten
Er is een zoete amandel (de eetbare) en een bittere amandel (voor aroma en olie). Je hebt ze blank (gepeld) en bruin (met vlies), en gebrand of ongebrand, elk met een net iets andere smaak en beet. Nonpareil is wereldwijd een van de bekendste cultivars.
In de keuken
Misschien wel de meest veelzijdige noot: gemalen tot amandelmeel of -spijs voor marsepein, amandelstaaf en macarons, als schaafsel over gebak, of geweekt tot amandelmelk. Geroosterd verrijken ze salades en notenmixen, en amandelpasta is een romige spread.
Kopen & bewaren
Bewaar amandelen koel, droog, donker en luchtdicht. Bruine amandelen blijven door de antioxidanten in het vlies iets langer goed dan blanke.
- De amandel is familie van de perzik, pruim en kers, je ziet die verwantschap terug in de bloesem.
- Bittere amandelen bevatten amygdaline, dat blauwzuur kan vormen; daarom zijn alleen zoete amandelen om te eten.
- Marsepein en amandelspijs zijn in de kern niets anders dan fijngemalen amandelen met suiker.
- Californië levert het overgrote deel van alle amandelen ter wereld.
